Nước thanh nhiệt có thật sự… mát gan?

Khi cảm thấy nóng trong, nhiều người có thói quen uống các loại nước thanh nhiệt để làm mát gan. Tuy nhiên, mát gan cho đến nay vẫn không phải là một thuật ngữ dùng trong y học mà chỉ là khái niệm được dùng trong dân gian.
 

Nhiều cách làm mát gan theo quan niệm và thói quen xưa cũ thậm chí còn làm gan bị “nóng” lên do phải làm việc quá tải.

 

Thanh nhiệt là mát gan? 

 
Cúc hoa, Atiso, nhân trần, đậu xanh, đậu đen, mã đề, râu bắp, cỏ tranh, bồ công anh, rau má, mía lau...là những loại nguyên liệu thường dùng để chế biến các loại nước mát được nhiều người dùng khi bị nóng, nổi mụn, mẩn ngứa, lở miệng, khô họng miệng. Đây cũng là những triệu chứng mà dân gian vẫn hay gọi là nóng trong, nóng gan. Tuy nhiên, theo quan điểm của y học hiện đại, những triệu chứng như trên là dấu hiệu cho thấy khả năng khử độc của gan đang có vấn đề chứ không phải gan đang bị nhiệt nóng như cách hiểu thông thường. Do đó, việc uống các loại nước mát, nước thanh nhiệt nhằm “giải nhiệt” cho gan là quan niệm xưa cũ. 
 
Xét về thành phần, các loại thảo dược trên thường chứa các vitamin và khoáng chất giúp tăng sức đề kháng, cung cấp nước, vi chất cho cơ thể trong mùa nắng nóng ra mồ hôi nhiều và đặc biệt là có tác dụng lợi tiểu. 
 
Ngoài công dụng giải khát, lợi tiểu, hiện chưa có nghiên cứu nào cho thấy các loại nước thanh nhiệt đem lại lợi ích rõ ràng cho gan, không thể giúp gan tăng cường khả năng khử độc hay bảo vệ gan trước các độc tố, càng không thể ngăn ngừa các bệnh lý ở gan.
 
Thói quen dùng nước thanh nhiệt giải độc cho gan liệu có tốt?
 
Thói quen dùng nước thanh nhiệt giải độc cho gan liệu có tốt?
 
Nhiều người cứ nghĩ nước thảo mộc là vô hại nên sử dụng tùy tiện. Tuy nhiên, nếu lạm dụng các loại nước này thì cũng có khả năng nguy hại đến cơ thể. Do tác dụng lợi tiểu có thể làm giảm tác dụng của thuốc điều trị và có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng đào thải, kém hấp thu một số vi chất cần thiết cho cơ thể như canxi, kali…
 

Thảo mộc đóng chai, không rõ nguồn gốc gây hại gan

 
Nhìn chung, các loại thảo dược dùng để chế biến thành các loại nước thanh nhiệt tuy không có lợi ích rõ ràng nào đối với gan mật nhưng cũng là loại nước mát bổ sung nhiều vi chất, giúp cảm thấy khỏe khoắn.
 
Thế nhưng, điều đáng nói là hầu hết các loại trà thảo mộc đóng chai, nước sâm bán trên đường phố tiện lợi, được nhiều người ưa dùng như hiện nay thường chứa nhiều hóa chất như chất tạo mùi, phẩm màu, chất bảo quản, chất tạo ngọt.
 
Đường trong các loại nước trên thường là đường fructose (HFCS), đây là loại đường máu đưa trực tiếp đến gan. Và gan là cơ quan duy nhất có thể chuyển hóa fructose thông qua cơ chế chuyển fructose thành glycogen và lưu trữ trong gan cho đến khi cơ thể cần.
 
Nếu dùng quá nhiều các loại chất tạo ngọt, gan sẽ phải hoạt động liên tục dẫn đến quá tải. Khi quá nhiều năng lượng dư thừa, gan sẽ chuyển đổi fructose thành chất béo. Lượng chất béo tích tụ nhiều trong gan sẽ gây nên bệnh gan nhiễm mỡ
 
Gan phải làm việc quá tải khi phải tiến hành khử độc các chất tạo mùi, phẩm màu có trong các chai nước thanh nhiệt.
 
Gan phải làm việc “quá tải” khi phải tiến hành khử độc các chất tạo mùi, phẩm màu có trong các chai nước thanh nhiệt.
 
Các loại chất tạo mùi, phẩm màu công nghiệp, chất bảo quan...khi vào cơ thể cũng là hóa chất cực độc cho gan, khiến gan phải tích cực khử độc. Như vậy, nhìn chung các loại thuốc thanh nhiệt, nhất là các loại nước thảo mộc đóng chai, nước sâm đường phố không giúp hạ nhiệt cho gan mà còn làm gan “nóng” lên do phải làm việc quá tải để thải độc.
 

Nên chủ động chống độc cho gan thay vì mát gan

 
Trong cơ thể, gan là cơ quan thực hiện vai trò khử độc trong cơ thể. Mọi yếu tố độc hại như rượu bia, ô nhiễm, thuốc,  hóa chất trong thực phẩm...đều đi qua gan. Gan sẽ làm nhiệm vụ biến các chất độc thành chất không độc hoặc ít độc hơn, dễ tan trong nước rồi thải ra ngoài qua phân và nước tiểu. Vì thế, uống đủ nước hoặc uống các loại nước có tác dụng lợi tiểu cũng phần nào giúp độc tố thải ra dễ dàng hơn. Tuy nhiên, việc khử độc vẫn thuộc về gan.
 
Vì vậy, thay vì đợi độc tố tích tụ trong cơ thể rồi tìm cách thải độc bằng các loại nước thanh nhiệt, mát gan theo quan niệm xưa, chủ độc chống độc bằng cách hạn chế tiếp xúc với các yếu tố độc hại và bổ sung các hoạt chất có tác dụng tăng cường khả năng khử độc của gan đã được kiểm chứng mới là quan niệm mới giúp bảo vệ gan từ gốc.
 
 Hồng Yên
Xem thêm
 
Đăng ký bản tin


Chủ động phòng tránh 7 yếu tố hàng đầu gây ung thư gan
Ung thư gan là một trong những bệnh ung thư phổ biến trên thế giới, bệnh chiếm khoảng 5% trong tổng số các ung thư ở người. Tại Việt Nam, ung thư gan là loại ung thư phổ biến đứng hàng thứ 4...
Chi tiết
Các loại thảo dược thiên nhiên tốt cho gan
Gan có vai trò rất quan trọng trong quá trình chuyển hóa các chất, làm giảm hoặc vô hiệu hóa các chất độc hại thâm nhập vào qua đường tiêu hoá, đồng thời làm giảm bớt độc tính và thải trừ...
Chi tiết
Xét nghiệm men gan để biết cách phòng, trị bệnh gan
Gan là một bộ phận quan trọng trong cơ thể, thực hiện rất nhiều vai trò khác nhau. Khi gan bị tổn thương không chỉ gan bị ảnh hưởng mà các bộ phận khác trong cơ thể cũng sẽ tổn thương theo....
Chi tiết
Phát hiện bất ngờ của S. Marianum trong điều trị bệnh gan
Từ hơn 2000 năm trước, hạt của cây Kế sữa (có tên khoa học là Silybum Marianum) đã được biết đến với công dụng tốt cho gan mật. Vào thế kỷ thứ 16, S. Marianum đã trở thành một loại thuốc...
Chi tiết
5 tư thế yoga hỗ trợ điều trị bệnh gan
Tập yoga mỗi ngày có tác dụng nâng cao sức khỏe, giúp tinh thần sảng khoái, giảm căng thẳng, mệt mỏi. Một số bài tập yoga đã được nghiên cứu và chứng minh có tác dụng tốt phục hồi hiệu...
Chi tiết


HEWEL - Tăng cường giải độc,
chống độc, bảo vệ gan