Cùng mắc viêm gan B, vì sao nam giới chịu nhiều rủi ro hơn?

Những khác biệt liên quan đến hormone giới tính, khả năng đáp ứng miễn dịch ở nam và nữ có thể ảnh hưởng đến tốc độ tiến triển của virus viêm gan B.

Sau đây là một số yếu tố khiến viêm gan B tiến triển ở nam giới cao hơn nữ giới.

1. Hormone giới tính

Sự khác biệt về hormone được xem là một phần lý giải cho khác biệt về diễn tiến của bệnh viêm gan B ở hai giới, nhất là sau tuổi dậy thì.

Ở nam giới, hormone testosterone có thể thúc đẩy sản xuất các thành phần của virus, hỗ trợ virus nhân lên. Ngược lại, đối với nữ giới, estrogen có tác dụng ức chế HBV theo nhiều cơ chế như kiềm hãm sản xuất các thành phần của virus và hạn chế virus xâm nhập vào tế bào gan.

Bác sĩ đang tư vấn cho bệnh nhân về các yếu tố gia tăng bệnh gan. Ảnh Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

2. Đáp ứng miễn dịch khác biệt

Cách hệ miễn dịch phản ứng với virus góp phần quyết định mức độ tổn thương gan.

Nữ giới thường tạo đáp ứng miễn dịch với nhiễm trùng mạnh hơn nam giới, do tác dụng kích thích miễn dịch của estrogen, trong khi đó, nồng độ testosterone cao có khả năng làm suy giảm một phần phản ứng interferon (hàng rào kháng virus tự nhiên của hệ miễn dịch), khiến cơ thể nam giới khó đào thải virus hơn. Do đó, khi nhiễm HBV, mức độ nghiêm trọng và thời gian mắc bệnh ở nam giới thường cao.

Nam giới cũng có tỷ lệ men gan bất thường liên quan đến mức độ tổn thương gan cao hơn nữ giới. Khi men gan tăng, tế bào kupffer giúp xử lý tế bào tổn thương và điều phối phản ứng viêm.
Tuy nhiên, khi tế bào kupffer bị kích hoạt kéo dài, thường giải phóng các chất gây viêm như IL-6, góp phần gia tăng tổn thương, xơ hóa. Estrogen có thể làm giảm lượng IL-6 do tế bào kupffer tạo ra, giúp hạn chế các phản ứng viêm tại gan, trong khi đó, nồng độ IL-6 này ở nam giới thường tăng cao.

Mô hình gan bình thường và gan bị viêm

Nam giới có xu hướng sử dụng rượu bia và hút thuốc nhiều hơn nữ giới, trong khi cả hai yếu tố này đều thúc đẩy virus viêm gan B (HBV) tiến triển nhanh chóng thành xơ gan và ung thư gan.

Một phân tích tổng hợp năm 2025 trên 33.270 người nhiễm HBV cho thấy người uống rượu có nguy cơ xơ gan cao gấp 2,61 lần và ung thư gan cao gấp 2,27 lần so với người không uống. Nếu uống thêm 12 g cồn mỗi ngày, nguy cơ xơ gan tăng 6,2% và ung thư gan tăng 11,5%. (1)

Hiện đã có vaccine phòng viêm gan B hiệu quả cao và thuốc kháng virus hỗ trợ kiểm soát bệnh. Tiêm vaccine, xét nghiệm HBV và theo dõi định kỳ có thể giúp phát hiện bệnh sớm và giảm nguy cơ biến chứng.

Người nhiễm HBV nên hạn chế rượu bia, không hút thuốc, duy trì vận động và chế độ ăn cân đối để giảm tổn thương thêm ở gan. Bổ sung thường xuyên, đều đặn các tinh chất thiên nhiên wasabia và s. marianum có thể hỗ trợ kiểm soát hoạt động quá mức của tế bào kupffer, giảm các chất gây viêm.