Bạn đã biết gì về viêm gan B giai đoạn đầu chưa?

Viêm gan B giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng nên dễ khiến người bệnh bỏ qua làm chậm trễ thời gian phát hiện và điều trị. Biết cách nhận biết sớm, con đường lây truyền và các xét nghiệm cần thực hiện là chìa khóa giúp bảo vệ gan và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Biểu hiện của bệnh viêm gan B giai đoạn đầu

Viêm gan B được gọi là “bệnh truyền nhiễm thầm lặng” vì hầu hết mọi người không có triệu chứng khi mới nhiễm bệnh, vì vậy, người bệnh có thể vô tình lây truyền virus cho người khác. Khoảng 1% số người nhiễm bệnh sẽ phát triển thành tình trạng đe dọa tính mạng gọi là “viêm gan tối cấp”, có thể dẫn đến suy gan và tử vong. Mặc dù phản ứng này hiếm gặp, nhưng viêm gan tối cấp thường phát triển đột ngột và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức. (1)

Hãy lưu ý các biểu hiện của viêm gan B giai đoạn đầu sau đây, vì có thể bạn đang nhầm lẫn với triệu chứng các bệnh lý thông thường khác:

1. Mệt mỏi kéo dài

Đây là triệu chứng viêm gan B giai đoạn 1 rất phổ biến nhưng dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác. Khi virus HBV xâm nhập, gan bị viêm khiến khả năng chuyển hóa suy giảm. Người bệnh cảm thấy uể oải, thiếu sức sống, giảm tập trung và giảm hiệu suất lao động dù sinh hoạt bình thường. Mệt mỏi có thể kéo dài nhiều tuần, không cải thiện dù nghỉ ngơi đầy đủ.

2. Sốt nhẹ

Viêm gan B giai đoạn đầu đôi khi đi kèm sốt nhẹ dưới 38°C cho thấy phản ứng miễn dịch của cơ thể khi chống lại virus. Cơn sốt thường âm ỉ, không quá dữ dội như nhiễm trùng thông thường, nhưng kéo dài trong nhiều ngày. Một số trường hợp có cảm giác ớn lạnh hoặc nhức đầu nhẹ kèm theo.

3. Vàng da, vàng mắt

Vàng da, vàng mắt là dấu hiệu đặc trưng cho thấy nồng độ bilirubin trong máu tăng cao do gan không còn khả năng chuyển hóa và đào thải bilirubin hiệu quả. Ở viêm gan B giai đoạn đầu, mức độ vàng có thể nhẹ, chỉ nhận ra rõ nhất ở vùng mắt hoặc dưới ánh sáng tự nhiên. Nếu người bệnh xuất hiện triệu chứng này, cần thăm khám sớm vì đây là tín hiệu gan đã tổn thương đáng kể.

Vàng da, vàng mắt là biểu hiện đặc trưng của viêm gan

4. Ngứa da, phát ban

Khi chức năng gan suy giảm, độc tố và axit mật tích tụ trong máu, kích thích các thụ thể thần kinh dưới da gây ngứa. Cảm giác ngứa xuất hiện nhiều về đêm, có thể lan khắp cơ thể. Một số trường hợp nổi mẩn, mề đay hoặc phát ban nhẹ. Triệu chứng này thường bị bỏ qua nhưng thực tế lại liên quan khá chặt chẽ đến bệnh lý gan mật.

5. Chướng bụng, đầy hơi

Tình trạng viêm gan ảnh hưởng đến quá trình sản xuất mật, yếu tố giúp tiêu hóa chất béo. Thiếu mật gây rối loạn tiêu hóa, dẫn đến chướng bụng, đầy hơi hoặc cảm giác nặng bụng sau ăn. Một số người còn cảm thấy bụng căng hơn vào buổi tối hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ. Nếu không can thiệp sớm, triệu chứng có thể trở nên nặng hơn khi gan tiếp tục suy giảm chức năng.

6. Buồn nôn, chán ăn

Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa và chuyển hóa chất dinh dưỡng. Người bệnh viêm gan có thể thấy buồn nôn, đầy bụng sau ăn, ăn nhanh no và không còn cảm giác thèm ăn. Tình trạng chán ăn kéo dài sẽ dẫn đến sụt cân. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp đây không hẳn là biểu hiện của viêm gan B giai đoạn đầu mà thường gặp ở viêm gan cấp.

Người bệnh viêm gan có thể cảm thấy chán ăn và buồn nôn

7. Rối loạn tiêu hóa

Viêm gan B giai đoạn đầu thường kèm theo loạn khuẩn đường ruột và giảm khả năng tiêu hóa, gây ra các biểu hiện như tiêu chảy, táo bón, đau bụng âm ỉ, khó tiêu hoặc trướng bụng. Những triệu chứng này có thể xuất hiện thoáng qua, khiến người bệnh dễ nhầm với bệnh lý dạ dày thông thường. Tuy nhiên, khi rối loạn tiêu hóa đi kèm mệt mỏi và vàng da, cần xem xét nguy cơ viêm gan do virus.

8. Đau tức vùng hạ sườn phải

Gan nằm ở hạ sườn phải, nên người bệnh viêm gan sẽ cảm thấy đau âm ỉ hoặc tức nặng vùng này. Cơn đau có thể lan lên vai phải hoặc lưng phải. Đặc biệt, đau tăng khi vận động mạnh, khi ấn vào hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ. Dù không phải bệnh nhân nào cũng gặp triệu chứng này, nhưng đây là dấu hiệu có giá trị trong nhận diện bệnh gan.

9. Đau nhức xương khớp

Một số người mắc viêm gan B giai đoạn đầu gặp tình trạng đau nhức xương khớp giống cúm. Hiện tượng này liên quan đến phản ứng miễn dịch chống lại virus. Cơn đau thường không tập trung ở một vị trí mà lan tỏa ở khớp vai, khớp gối, thắt lưng hoặc cổ. Đôi khi người bệnh có cảm giác mệt mỏi toàn thân, đau cơ hoặc khó vận động vào buổi sáng.

Người bệnh viêm gan B giai đoạn 1 đôi lúc bị đau nhức cơ tương tự như biểu hiện của cảm cúm

10. Nước tiểu sẫm màu

Gan tổn thương khiến bilirubin không được đào thải qua đường mật mà thoát ra theo nước tiểu, làm nước tiểu chuyển sang màu vàng đậm hoặc nâu sậm. Đây là một trong những dấu hiệu sớm nhưng lại dễ bị bỏ qua. Người bệnh thường nhận thấy màu nước tiểu thay đổi rõ nhất vào buổi sáng hoặc khi uống ít nước. Triệu chứng này thường đi kèm vàng da.

11. Phân nhạt màu

Phân nhạt màu, xám hoặc giống màu đất sét phản ánh việc thiếu bilirubin trong hệ thống đường mật. Điều này xảy ra khi gan bị viêm, mật không được bài tiết đầy đủ xuống ruột. Đây là dấu hiệu khá đặc hiệu cho các bệnh lý gan mật, đặc biệt khi xuất hiện đồng thời với vàng da và nước tiểu sẫm màu. Nếu tình trạng kéo dài, người bệnh cần kiểm tra chức năng gan và siêu âm gan mật để tìm nguyên nhân.

Vì sao viêm gan B giai đoạn đầu thường khó nhận biết?

Viêm gan B giai đoạn đầu thường khó nhận biết vì virus HBV xâm nhập và nhân lên âm thầm, trong khi gan có khả năng bù trừ rất tốt. Khi tế bào gan bị tổn thương nhẹ, cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt nên người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường và dễ bỏ qua những thay đổi nhỏ như mệt mỏi hoặc chán ăn.

Ngoài ra, nhiều biểu hiện ban đầu như sốt nhẹ, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa hay đau nhức cơ lại giống với các bệnh lý thông thường, khiến người bệnh không nghĩ đến viêm gan. Chỉ khi virus gây viêm nặng hơn, bilirubin tăng và chức năng gan suy giảm, các triệu chứng đặc trưng như vàng da, nước tiểu sẫm màu mới xuất hiện. Sự âm thầm này khiến viêm gan B dễ bị phát hiện muộn, tăng nguy cơ tiến triển thành viêm gan mạn, xơ gan và ung thư gan.

Xem thêm: Khi bị viêm gan B giai đoạn cuối, bạn cần chuẩn bị gì?

Hướng xử trí và theo dõi giai đoạn đầu mắc viêm gan B

Người bệnh cần chủ động thăm khám và tuân thủ chỉ định điều trị để ngăn bệnh tiến triển nặng hơn:

• Khám chuyên khoa Gan mật càng sớm càng tốt để được đánh giá toàn diện, tránh bỏ lỡ giai đoạn can thiệp hiệu quả.
• Cần thực hiện các xét nghiệm HBsAg, HBeAg, anti-HBs, men gan (ALT, AST), bilirubin, siêu âm gan và xét nghiệm định lượng HBV DNA để xác định mức độ viêm và tải lượng virus.
• Tuân thủ lịch tái khám định kỳ mỗi 3 – 6 tháng hoặc theo hẹn của bác sĩ nhằm theo dõi diễn tiến, đánh giá nguy cơ chuyển sang mãn tính.
• Sử dụng thuốc theo hướng dẫn, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc dân gian truyền miệng hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc.
• Áp dụng lối sống bảo vệ gan bằng cách hạn chế rượu bia, tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, duy trì dinh dưỡng cân bằng, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp.
• Theo dõi dấu hiệu bất thường như vàng da, mệt mỏi nặng, chướng bụng, buồn nôn kéo dài hoặc nước tiểu sẫm màu để xử trí kịp thời.
• Tư vấn cho người thân xét nghiệm tầm soát, nhất là người sống chung, để phát hiện sớm và phòng lây nhiễm HBV.

Tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát tình trạng viêm gan hiệu quả

Hiện nay, vắc xin phòng viêm gan B đã được Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (Mỹ) khuyến cáo sử dụng sớm theo đúng phác đồ để đạt hiệu quả bảo vệ cơ thể lên đến khoảng 95%. Bạn có thể lựa chọn tiêm tại các trung tâm tiêm chủng uy tín, điển hình như Hệ thống Trung tâm tiêm chủng Trẻ em và Người lớn VNVC, nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả phòng bệnh.

Ngoài ra, bạn cũng nên biết rằng, dưới tác động của virus viêm gan B và nhiều yếu tố gây hại khác, các tế bào Kupffer trong xoang gan có thể bị kích hoạt quá mức, từ đó giải phóng hàng loạt chất trung gian gây viêm như TNF-α, TGF-β hay Interleukin. Phản ứng viêm này làm tế bào gan suy yếu và góp phần gây ra các biểu hiện như ngứa da hoặc nổi mề đay.

Để hỗ trợ kiểm soát tình trạng trên, các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra những hoạt chất chiết xuất từ Wasabia và S. Marianum có khả năng điều hòa hoạt động của tế bào Kupffer. Những tinh chất này giúp giảm kích ứng thụ thể TLR trên bề mặt tế bào Kupffer và tăng cường protein bảo vệ Nrf2, góp phần hạn chế phản ứng viêm.

Viêm gan B giai đoạn đầu thường âm thầm nhưng vẫn tồn tại những dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Nhận biết sớm, thăm khám đúng chuyên khoa và tuân thủ theo dõi định kỳ giúp người bệnh kiểm soát virus hiệu quả, hạn chế tiến triển mạn tính và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.