7 cách phòng bệnh xơ gan hiệu quả mà cực kỳ đơn giản hiện nay

Xơ gan có thể gây ra các tổn thương gan không thể phục hồi, làm tăng nguy cơ ung thư gan và đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Hiện tại, chưa có cách điều trị dứt điểm bệnh xơ gan. Do đó, chủ động phòng ngừa xơ gan để bảo vệ gan là việc làm cần thiết. Các chuyên gia khuyên bạn 7 cách phòng bệnh xơ gan hiệu quả dưới đây.

Bệnh xơ gan có dễ phòng ngừa không?

Xơ gan là giai đoạn muộn của quá trình xơ hóa ở gan do nhiều tác nhân gây ra, trong đó 2 tác nhân chính là viêm gan virus và nghiện rượu mãn tính. Thông thường, gan sẽ cố gắng tự phục hồi sau mỗi lần bị tổn thương. Quá trình phục hồi này sẽ hình thành các mô sẹo, các nốt gan bất thường, làm cho gan chai cứng dần mà không có khả năng phục hồi.

Hiện nay, phương pháp điều trị xơ gan phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương gan. Mục tiêu của điều trị xơ gan là làm chậm sự tiến triển của các mô sẹo trong gan, kiểm soát các triệu chứng và ngăn ngừa các biến chứng của bệnh. Một số phương pháp điều trị xơ gan như: điều trị nguyên nhân cơ bản (sử dụng thuốc để kiểm soát viêm gan, cai rượu, giảm cân…), điều trị các biến chứng (bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp cụ thể tùy vào từng loại biến chứng và mức độ nghiêm trọng), phẫu thuật ghép gan (trường hợp xơ gan tiến triển khiến gan mất khả năng hoạt động).

Theo các chuyên gia, bệnh xơ gan để lại biến chứng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh và chưa có phương pháp điều trị hoàn toàn nhưng có thể phòng ngừa bằng các biện pháp đơn giản: xây dựng lối sống khoa học, ăn uống lành mạnh cũng như chủ động phòng tránh các nguyên nhân có thể gây xơ gan.

Cách phòng bệnh xơ gan hiệu quả

Một số biện pháp phòng ngừa xơ gan hiệu quả bạn có thể tham khảo:

1. Rượu bia có chừng mực

Theo thống kê , trong số những người bị bệnh xơ gan, nhóm người bị nghiện rượu chiếm tỉ lệ cao nhất. Vì vậy, ngay từ bây giờ hãy kiểm soát các cuộc vui của mình, không để bản thân “quá chén”. Uống bia rượu quá nhiều một lúc khiến gan không lọc thải kịp các chất độc hại. Từ đó, tạo điều kiện để viêm gan, xơ gan âm thầm tiến triển.

Với nam giới chỉ nên uống ít hơn 2 đơn vị cồn/ngày. Với nữ giới 1 đơn vị cồn/ngày. Một đơn vị rượu là 10g cồn, tương đương ¾ lon bia 330ml; 135ml rượu vang và 30 ml rượu mạnh. Trong đó, rượu vang được hiểu là loại rượu chứa khoảng 9 – 16% cồn, rượu mạnh chứa trên 20% nồng độ cồn và bia chứa khoảng 5% nồng độ cồn.

Hạn chế rượu bia là cách phòng ngừa bệnh xơ gan được các chuyên gia khuyến nghị hàng đầu

2. Hạn chế dầu mỡ trong bữa ăn hàng ngày

Gan nhiễm mỡ cũng là một trong các nguyên nhân dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ và xơ gan. Do đó, phòng ngừa gan nhiễm mỡ cũng là một trong những cách phòng bệnh xơ gan hiệu quả. Đa số các trường hợp bị gan nhiễm mỡ là do thừa cân, béo phì. Các món ăn chứa nhiều dầu mỡ, bơ, phomat, mỡ động vật, sữa béo… luôn hấp dẫn và kích thích vị giác. Nhưng nếu ăn nhiều lâu dần sẽ là nguyên nhân khơi nguồn cho sự tăng cân không kiểm soát. Đến một thời điểm sẽ gây “nghiện” và trở thành khẩu phần ăn không thể thiếu của những người thừa cân, béo phì.(1)

Nhu cầu calo tối thiểu của một người trung bình là 1800 calo/ngày. Để không bị gan nhiễm mỡ hay béo phì, không nên ăn quá 30% lượng calo đến từ mỡ mỗi ngày. Nên ưu tiên các loại chất béo lành mạnh như bơ, cá hồi, hạt óc chó, dầu thực vật…

3. Điều trị tích cực các bệnh đường mật

Với các liên quan đến mật như bệnh viêm đường mật, nhiễm trùng gan mật, sỏi mật… thì người bệnh cần chữa trị kịp thời để tránh bệnh chuyển sang xơ gan.

4. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng thuốc chữa bệnh

Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng thuốc chữa bệnh cũng là một trong những cách phòng ngừa xơ gan hiệu quả. Trong quá trình sử dụng các loại thuốc, các chuyên gia khuyên không nên sử dụng thuốc trị bệnh bừa bãi. Rất nhiều loại thuốc có thể gây hại cho gan của bạn. Không nên tin theo lời truyền miệng hoặc tự ý sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có bằng chứng khoa học chứng minh rõ ràng về mức độ an toàn và hiệu quả. Tốt nhât là nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc.

Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào

5. Phòng bệnh xơ gan do ký sinh trùng

Ký sinh trùng như sán lá gan có thể là nguyên nhân âm thầm gây bệnh xơ gan. Sán lá gan có thể sống trong gan đến vài năm. Loại ký sinh trùng này có thể chui vào đường mật, sống đến vài năm, gây viêm gan, dẫn tới xơ hóa gan, đồng thời làm dày lên và giãn rộng đường mật, gây chảy máu; biểu hiện triệu chứng cũng tương đối giống với các loại bệnh gan khác rất khó phát hiện.

Để phòng ngừa sán lá gan mỗi cá nhân cần đảm bảo vệ sinh ăn uống và xử lý tốt nguồn chất thải như:

• Thực hiện ăn chín, uống sôi: Không ăn gỏi cá và các món ăn chế biến từ cua, cá nếu chưa được nấu chín hoàn toàn; không ăn gan của các loại động vật khi chưa được nấu chín, không uống nước lã…
• Hạn chế ăn rau sống các loại rau mọc dưới nước như rau ngổ, rau om, cải xoong, rau cần, ngó sen,… vì sán lá gan có thể bám chắc vào thành rau, nên dù bạn có rửa sạch dưới vòi nước chảy trực tiếp vẫn rất khó loại bỏ sán. Các loại rau thủy sinh này phải được nấu chín trước khi ăn, nhiệt độ sẽ tiêu diệt các ấu trùng sán có trong rau.
• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là trước khi nấu ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh…
• Giữ gìn vệ sinh môi trường, không thả phân tươi xuống ao hồ, không phóng uế bừa bãi…

6. Xét nghiệm viêm gan B, C

Ngay khi bắt đầu cảnh giác với căn bệnh xơ gan, hãy đến các trung tâm xét nghiệm hay các bệnh viện lớn để làm các xét nghiệm viêm gan. Trong các loại bệnh viêm gan, viêm gan B và viêm gan C là hai loại viêm gan nguy hiểm nhất.

Viêm gan C hiện đã có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn nhưng viêm gan B thì vẫn chưa. Mặc dù viêm gan siêu vi B chỉ có thuốc ức chế virus tạm thời nhưng hiện tại đã có vaccine phòng ngừa. Vì vậy, sau khi xét nghiệm, nếu âm tính với virus viêm gan B hãy chích ngừa ngay và chích nhắc sau mỗi 5 năm để phòng tránh xơ gan từ sớm.

7. Kiểm tra gan định kỳ 6 tháng – 1 năm/ lần

Kiểm tra gan định kỳ là “công cụ” giúp phòng bệnh xơ gan. Những người bình thường nên kiểm tra gan định kỳ 1 năm/ lần, với những người có nguy cơ cao (người mắc bệnh gan, người thường xuyên uống bia, rượu, thuốc lá….) nên kiểm tra gan định kỳ 6 tháng/ lần hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Khi kiểm tra gan, sẽ được tiến hành các nhóm xét nghiệm đánh giá tình trạng hoại tử gan (AST, ALT, GGT …); chức năng bài tiết và khử độc (Bilirubin, Urobilinogen, Phosphatase kiềm, NH3…); khảo sát chức năng tổng hợp (Protein máu, Albumin huyết thanh, Globulin huyết thanh …) và một số xét nghiệm định lượng chức năng gan khác. Từ đó, các bác sĩ sẽ có cơ sở để đưa ra những kết luận chính xác về tình hình sức khỏe gan và yêu cầu điều trị nếu cần thiết.

Xơ gan là bệnh lý nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Tuy nhiên, có thể hoàn toàn có thể phòng ngừa xơ gan bằng các biện pháp đơn giản, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học; thể dục thể thao thường xuyên; kiểm soát tốt các bệnh lý gan mật; khám gan định kỳ.