Đã tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không?

Tiêm vắc xin là cách tốt nhất để phòng ngừa nhiễm virus HBV, nhưng liệu đã tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không? Hãy cùng nhau làm rõ nghi vấn này để biết chính xác hiệu quả của vắc xin, đồng thời có hướng bảo vệ sức khỏe toàn diện trước nguy cơ lây nhiễm và truyền nhiễm virus HBV trong cộng đồng.

Tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, tiêm chủng là phương pháp chính trong nỗ lực phòng ngừa lây nhiễm virus viêm gan B. Các loại vắc xin mang lại hiệu quả phòng bệnh viêm gan B lên đến hơn 95% ở trẻ sơ sinh, trẻ em và thanh thiếu niên khỏe mạnh.

Các nghiên cứu khác cũng đã chỉ ra, 90% người lớn và trên 98% trẻ sơ sinh được bảo vệ tốt khỏi bệnh viêm gan B sau khi tiêm vắc xin. Hơn nữa, hiệu quả chống lại virus viêm gan B có thể kéo dài tới 20 – 30 năm sau khi tiêm vắc xin. (1)

Tiêm vắc xin vẫn có thể bị lây nhiễm virus viêm gan B

Tuy nhiên, nguy cơ bị viêm gan B sau khi tiêm vắc xin vẫn có thể xảy ra ở một số đối tượng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Số liệu chúng tôi thu thập được từ Trung tâm tiêm chủng VNVC (Hệ thống tiêm chủng uy tín hàng đầu Việt Nam), có khoảng 2,5 – 5% người bị mắc bệnh sau khi tiêm phòng viêm gan B. (2)

Đây là câu trả lời chính xác cho những ai đang thắc mắc đã tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không? Tóm lại, dù đã tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan B, chúng ta cũng không nên chủ quan trước nguy cơ nhiễm virus HBV, nhất là khi hệ miễn dịch cơ thể suy giảm.

Làm sao biết cơ thể đã được bảo vệ sau tiêm phòng?

Sau khi tiêm vắc xin, để biết cơ thể đã sản sinh đủ kháng thể phòng chống virus viêm gan B hay chưa, chúng ta cần thực hiện xét nghiệm HBsAb định lượng (hay còn gọi là xét nghiệm Anti-HBs). Thông qua xét nghiệm này, bác sĩ có thể đánh giá chính xác hàm lượng kháng thể chống virus HBV dựa trên chỉ số HBsAb, cụ thể như sau:

• Nếu chỉ số HBsAb < 10 IU/L nghĩa là hàm lượng kháng thể tương đương mức 0 (chưa có kháng thể). Trường hợp này có nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc với virus viêm gan B, thế nên cần tiêm vắc xin đủ theo phác đồ.
• Nếu chỉ số HBsAb < 100 IU/L nghĩa là cơ thể đã có kháng thể bảo vệ, nhưng cần tiêm bổ sung 01 liều vắc xin phòng viêm gan B.
• Nếu chỉ số HBsAb đạt 100-1000 IU/L nghĩa là cơ thể đã có kháng thể và không cần tiêm vắc xin bổ sung.
• Nếu chỉ số HBsAb > 1000 IU/L nghĩa là cơ thể đã sở hữu kháng thể chống virus viêm gan B bền vững và không cần tiêm vắc xin bổ sung.

Xét nghiệm HBsAb giúp xác định nồng độ kháng thể chống virus HBV sau khi tiêm vắc xin

Xét nghiệm HBsAb để đánh giá nồng độ kháng thể chống virus viêm gan B là cần thiết đối với tất cả mọi người, đặc biệt là những đối tượng dưới đây:

• Trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm virus HBV
• Người đã tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan B từ nhiều năm trước
• Người mắc các bệnh nền như ung thư, HIV, tiểu đường, gan, thận…

Ngoài ra, người thường xuyên tiếp xúc với máu và dịch cơ thể như nhân viên y tế cũng nên làm xét nghiệm HBsAb định kỳ. Chỉ khi biết chính xác mức độ kháng thể bảo vệ cơ thể khỏi virus HBV là bao nhiêu thông qua kết quả xét nghiệm HBsAB, chúng ta mới có biện pháp phòng bệnh phù hợp và hiệu quả nhất.

Các trường hợp vẫn có nguy cơ lây nhiễm B sau khi tiêm vắc xin

Dưới đây là các đối tượng có nguy cơ nhiễm virus HBV dù đã tiêm vắc xin phòng bệnh:

1. Người không tạo đủ kháng thể sau tiêm

Ngay cả khi đã tiêm đủ liều vắc xin phòng viêm gan B, cơ thể của một số người vẫn không tạo đủ kháng thể chống virus HBV. Đây là lý do khiến họ bị lây nhiễm virus viêm gan B dù tiêm phòng đầy đủ. Những người không sản sinh đủ kháng thể sau tiêm vắc xin phòng bệnh viêm gan B bao gồm:

• Người đang điều trị ung thư, HIV/AIDS, bệnh mãn tính (gan, thận, tiểu đường…)
• Người đang dùng các loại thuốc ức chế miễn dịch
• Người già yếu
• Người béo phì
• Người hút thuốc

2. Người tiếp xúc với lượng virus viêm gan B lớn

Tiếp xúc với lượng virus HBV lớn trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm gan B dù đã tiêm vắc xin, bởi lượng kháng thể trong cơ thể không đủ để chống lại sự tấn công liên tục của virus. Vậy nên, những người làm việc trong lĩnh vực y tế, người chung sống với bệnh nhân viêm gan B, người tiêm chích ma túy, người chạy thận nhân tạo… cần thận trọng trước rủi ro lây viêm gan B do thường xuyên tiếp xúc với lượng lớn virus HBV.

Nhân viên y tế là đối tượng có nguy cơ nhiễm virus HBV dù đã tiêm vắc xin

3. Người tiêm vắc xin không đủ liều và không đúng lịch

Tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không? Câu trả lời là “CÓ” đối với những người không tuân thủ phác đồ tiêm vắc xin phòng ngừa virus HBV. Phác đồ tiêm vắc xin viêm gan B tiêu chuẩn gồm 4 mũi với lịch trình cụ thể như sau:

• Mũi 1: Mũi tiêm đầu tiên
• Mũi 2: Tiêm sau mũi 1 một tháng
• Mũi 3: Tiêm sau mũi 2 một tháng
• Mũi 4: Tiêm nhắc lại sau 1 năm.

Nếu tiêm không đủ số mũi, tiêm không đúng lịch và không tiêm mũi nhắc lại theo khuyến cáo, cơ thể không sản sinh đầy đủ kháng thể, làm giảm hiệu quả bảo vệ của vắc xin phòng viêm gan B. Chính vì vậy, dù đã tiêm phòng, nhưng những người không tuân thủ đúng phác đồ tiêm vắc xin viêm gan B vẫn có nguy cơ lây nhiễm virus HBV.

Bên cạnh đó, tiêm vắc xin không đảm bảo chất lượng do hết hạn sử dụng hoặc bảo quản sai quy cách làm tăng nguy cơ nhiễm virus viêm gan B sau khi tiêm vắc xin. Ngoài ra, quy trình tiêm chủng tại cơ sở chủng ngừa không đạt tiêu chuẩn của Bộ Y tế cũng là lý do khiến khách hàng phải chịu rủi ro lây nhiễm virus HBV dù đã tiêm ngừa.

Tóm lại, dù hiếm gặp nhưng chúng ta vẫn có nguy cơ bị lây nhiễm viêm gan B sau khi tiêm vắc xin. Do đó, song song với việc chủng ngừa đúng phác đồ, mỗi người cần chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình để giảm tối đa rủi ro lây nhiễm virus viêm gan B thông qua những biện pháp sau:

• Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sau khi tiếp xúc với máu.
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.
• Tránh tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch cơ thể.
• Không dùng chung các vật dụng sắc nhọn như dao cạo, bấm móng tay, bàn chải đánh răng, khuyên tai hoặc nhẫn (kể cả với người thân trong gia đình).
• Kiểm tra dụng cụ xỏ khuyên, xăm hình hoặc kim châm cứu đã được tiệt trùng hay chưa trước khi dùng.

Đảm bảo dụng cụ xăm đã được tiệt trùng để giảm rủi ro lây nhiễm viêm gan B

Để tăng khả năng chống virus viêm gan B cho cơ thể, chúng ta cần xây dựng hệ miễn dịch khỏe mạnh với chế độ dinh dưỡng cân bằng, tập luyện thể dục thể thao đều đặn và ngủ đủ giấc. Mọi người đừng quên chăm sóc lá gan bằng dưỡng chất chuyên biệt như Wasabia và S.Marianum. Bộ đôi tinh chất thiên nhiên này được chứng minh là có tác dụng thúc đẩy chức năng thải độc của gan và kiểm soát hoạt động của các chất gây viêm, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa lây nhiễm viêm gan B, đồng thời giảm tổn thương gan giúp duy trì gan khỏe mạnh.

Đến đây, chắc hẳn bạn đã giải tỏa được thắc mắc tiêm phòng viêm gan B rồi có bị lây không? Hi vọng rằng, những thông tin chúng tôi chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp cộng đồng hiểu đúng về vai trò và hiệu quả của vắc xin trong công cuộc phòng ngừa lây nhiễm virus HBV, đồng thời biết cách bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình toàn diện trước nguy mắc bệnh viêm gan B.