Tổng quan về viêm gan B thể hoạt động

Viêm gan B thể hoạt động là giai đoạn virus HBV nhân lên mạnh mẽ, gây tổn thương tế bào gan và có nguy cơ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan. Nhận biết sớm bệnh và điều trị đúng cách giúp kiểm soát virus, bảo vệ chức năng gan lâu dài.

Viêm gan B thể hoạt động là gì?

Viêm gan B thể hoạt động là giai đoạn mà virus viêm gan B (HBV) đang nhân lên mạnh trong cơ thể, gây viêm và tổn thương tế bào gan rõ rệt. Ở giai đoạn này, nồng độ HBV DNA trong máu tăng cao, men gan (ALT, AST) thường vượt mức bình thường, phản ánh tình trạng viêm gan đang diễn tiến.

Viêm gan B thể hoạt động có thể xảy ra ở người mang virus mạn tính sau một thời gian “ngủ yên” hoặc ngay từ đầu nếu hệ miễn dịch không kiểm soát được virus. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan.

Một số triệu chứng viêm gan B thể hoạt động chỉ có thể phát hiện thông qua các xét nghiệm chuyên khoa, nếu có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để kiểm tra sớm

Dấu hiệu nhận biết bệnh

Các dấu hiệu viêm gan B thể hoạt động thường không xuất hiện rầm rộ ở giai đoạn đầu, nhưng người bệnh có thể nhận thấy một số biểu hiện đặc trưng sau:

• Mệt mỏi kéo dài: Cơ thể thường xuyên uể oải, giảm khả năng tập trung do chức năng gan suy giảm. (1)
• Chán ăn, buồn nôn: Rối loạn tiêu hóa do gan không chuyển hóa tốt các chất dinh dưỡng.
• Vàng da, vàng mắt: Đây là dấu hiệu cho thấy bilirubin trong máu tăng cao vì tế bào gan bị tổn thương.
• Nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu: Phản ánh sự rối loạn bài tiết mật và chuyển hóa sắc tố mật.
• Đau tức vùng hạ sườn phải: Cảm giác nặng, căng tức hoặc đau âm ỉ do gan viêm to.
• Ngứa da toàn thân: Tích tụ muối mật trong máu gây kích ứng da.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân: Cơ thể suy nhược, giảm chuyển hóa năng lượng.
• Men gan tăng cao: Đây là chỉ số quan trọng giúp xác định gan đang bị viêm, thường chỉ được phát hiện qua xét nghiệm.

Chẩn đoán và xét nghiệm viêm gan B thể hoạt động

Chẩn đoán và xét nghiệm giúp xác định mức độ tổn thương gan và tình trạng nhân lên của virus. Các phương pháp thường được chỉ định thực hiện gồm:

• Xét nghiệm HBsAg: Áp dụng để xác định người bệnh có đang nhiễm virus viêm gan B hay không.
• Định lượng HBV DNA: Đo tải lượng virus trong máu, giúp đánh giá mức độ nhân lên của HBV.
• Xét nghiệm HBeAg và Anti-HBe: Phân biệt giai đoạn hoạt động hay không hoạt động của virus, hỗ trợ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.
• Men gan (ALT, AST): Đánh giá mức độ viêm và tổn thương tế bào gan. Men gan tăng cao là dấu hiệu cho thấy virus đang hoạt động mạnh.
• Siêu âm gan: Siêu âm giúp phát hiện gan to, xơ hóa hoặc có dấu hiệu bất thường về cấu trúc.
• Fibroscan hoặc sinh thiết gan: Giúp xác định mức độ xơ hóa và viêm gan mạn tính chính xác hơn.
• Xét nghiệm chức năng gan tổng quát: Bao gồm bilirubin, albumin, thời gian prothrombin,… nhằm đánh giá khả năng hoạt động của gan.

Kết quả xét nghiệm tổng hợp giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh, từ đó đưa ra hướng điều trị tối ưu cho từng trường hợp

Biến chứng nguy hiểm của viêm gan B thể hoạt động

Viêm gan B thể hoạt động nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh:

• Xơ gan: Quá trình viêm kéo dài khiến tế bào gan bị thay thế bằng mô sẹo, làm giảm khả năng hoạt động của gan.
• Suy gan: Khi phần lớn tế bào gan bị tổn thương, gan mất khả năng chuyển hóa và thải độc, gây vàng da nặng, rối loạn đông máu, phù, cổ trướng và nguy cơ hôn mê gan.
• Ung thư gan (HCC): Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất, thường xảy ra sau nhiều năm viêm gan mạn tính, đặc biệt ở người có tải lượng HBV DNA cao và men gan tăng kéo dài.
• Bội nhiễm virus khác (HDV, HCV): Tình trạng này khiến bệnh tiến triển nhanh và khó điều trị hơn.
• Tăng áp tĩnh mạch cửa và giãn vỡ tĩnh mạch thực quản: Do xơ gan gây cản trở dòng máu qua gan, dẫn đến xuất huyết tiêu hóa nặng.

Hướng xử lý viêm gan B thể hoạt động

Người bệnh có thể hạn chế các biến chứng trên nếu tuân thủ điều trị, theo dõi định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ gan:

• Thăm khám và điều trị sớm: Khi được chẩn đoán viêm gan virus B thể hoạt động, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý ngưng hoặc đổi thuốc.
• Dùng thuốc kháng virus: Các thuốc như tenofovir, entecavir hoặc peg-interferon giúp ức chế sự nhân lên của HBV, giảm viêm và phục hồi chức năng gan.
• Theo dõi định kỳ: Tái khám 3 – 6 tháng/lần để kiểm tra men gan, tải lượng HBV DNA, HBeAg và đánh giá đáp ứng điều trị.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ăn đủ đạm, rau xanh, trái cây; hạn chế rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ, muối và chất bảo quản.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh căng thẳng, tăng cường vận động nhẹ để cải thiện miễn dịch.

Tuân thủ điều trị và sinh hoạt khoa học là chìa khóa giúp kiểm soát viêm gan virus B thể hoạt động hiệu quả, giảm nguy cơ tiến triển sang xơ gan và ung thư gan

Cách phòng ngừa và chăm sóc người bệnh

Cách phòng ngừa và chăm sóc người bệnh viêm gan B thể hoạt động cần được thực hiện toàn diện để hạn chế lây lan và bảo vệ chức năng gan:

• Tuân thủ điều trị: Người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng thời gian, không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Theo dõi định kỳ: Tái khám 3 – 6 tháng/lần để kiểm tra tải lượng virus, men gan và đánh giá tiến triển bệnh.
• Dinh dưỡng hợp lý: Ăn thực phẩm dễ tiêu, nhiều rau xanh, trái cây tươi; hạn chế đồ chiên rán, mỡ động vật, rượu bia và thực phẩm đóng hộp.
• Nghỉ ngơi và vận động nhẹ: Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức; có thể tập thể dục nhẹ như đi bộ, yoga để tăng cường sức đề kháng.
• Phòng ngừa lây nhiễm: Không dùng chung dao cạo, bàn chải, kim tiêm; quan hệ tình dục an toàn và tiêm vắc xin cho người thân.
• Duy trì tâm lý tích cực: Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài vì stress có thể làm bệnh nặng hơn.

Bên cạnh đó, bạn có thể tăng cường sức khỏe gan bằng cách bổ sung các tinh chất tự nhiên như Wasabia và S.Marianum, giúp hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước nguy cơ xơ hóa. Nhiều nghiên cứu tại Mỹ đã chứng minh hai hoạt chất này có khả năng điều hòa hoạt động của tế bào Kupffer – một loại đại thực bào đóng vai trò trung tâm trong phản ứng viêm của gan. Nhờ vậy, Wasabia và S.Marianum giúp ức chế quá trình sản sinh các chất trung gian gây viêm như TNF-α, TGF-β và Interleukin, hạn chế tổn thương gan tiến triển.

Không chỉ hỗ trợ kháng viêm, hai dưỡng chất này còn giúp bảo vệ gan khỏi độc tố nội sinh và ngoại sinh, đồng thời kích hoạt cơ chế tự phòng vệ tự nhiên của cơ thể thông qua việc thúc đẩy tổng hợp protein Nrf2, từ đó hỗ trợ giảm tổn thương tế bào gan, cải thiện chức năng chuyển hóa và duy trì hoạt động ổn định của gan.

Viêm gan B thể hoạt động là giai đoạn nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, kết hợp lối sống lành mạnh, dinh dưỡng khoa học và bổ sung dưỡng chất bảo vệ gan sẽ giúp giảm viêm, ngăn ngừa biến chứng xơ gan, ung thư gan, đồng thời duy trì sức khỏe gan bền vững lâu dài.