7 Bí kíp giúp bảo vệ lá gan khỏe mạnh

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các bệnh về gan là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Mỗi năm, Việt Nam có hơn 100.000 ca tử vong do viêm gan B và C. Riêng xơ gan và ung thư gan, trung bình mỗi năm có thêm 10.000 ca mắc mới, khoảng 22.000 ca tử vong. Do đó, chăm sóc và bảo vệ lá gan luôn khỏe mạnh là việc làm thiết yếu hàng đầu để bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình. Bỏ túi ngay 7 bí kíp giúp bảo vệ gan khỏe mạnh được chuyên gia Hewel gợi ý dưới đây.


Chức năng của lá gan

Gan là một bộ phận rất quan trọng trong cơ thể, với vai trò thực hiện các nhiệm vụ quan trọng nhằm duy trì sức khỏe. Các nghiên cứu đã thống kê và chỉ ra rằng cứ 2 phút thì toàn bộ máu trong cơ thể lại di chuyển qua gan một lần để thực hiện hơn 500 vai trò khác nhau. Trên thực tế, vẫn còn nhiều chức năng của gan còn là ẩn số đối với các nhà khoa học.
 
Đảm nhận cả vai trò nội tiết và ngoại tiết, những chức năng chính của gan có thể kể đến như:
 
- Chức năng chống độc: Các độc tố trong cơ thể là các sản phẩm trung gian của các quá trình chuyển hóa (chất độc nội sinh) và các chất độc từ bên ngoài vào theo đường ăn uống (chất độc ngoại sinh). Lúc này, gan sẽ chuyển hóa, làm giảm độ tố, biến các chất độc thành ít độc hoặc không độc, tan trong nước và đào thải ra ngoài qua phân, nước tiểu.
 
- Chức năng tiêu hóa: Tế bào gan là nơi sản xuất dịch mật và được cô đặc, dự trữ trong túi mật. Dịch mật này sẽ được tiết vào ruột non để giúp tiêu hóa thức ăn một cách dễ dàng. Mọi thức ăn được tiêu hóa ở ruột sau đó đưa tới gan để “chế biến” lại rồi mới vào máu và đi nuôi dưỡng cơ thể.
 
bảo vệ lá gan
 
Gan là bộ phận rất quan trọng trong cơ thể và đảm nhận hơn 500 vai trò khác nhau
 
- Chức năng dự trữ: Gan là cơ quan dự trữ máu và dưỡng chất của cơ thể. Gan có thể chứa 1 lít máu, lượng máu này sẽ được gan đẩy vào hệ tuần hoàn khi cơ thể cần. Ngoài ra, gan còn là cơ quan quan trọng giúp dự trữ Glucose (dưới dạng glycogen), cùng khoáng chất như vitamin A, D, B12, folate, sắt, đồng và cung cấp cho cơ thể khi cần.
 
Bên cạnh đó, gan là “ngôi nhà” dự trữ nhiều vitamin và khoáng chất. Gan giúp tổng hợp các yếu tố đông máu, tổng hợp albumin, tổng hợp hormone angiotensinogen…
 
- Chức năng chuyển hóa: Gan có nhiệm vụ chuyển hóa các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như chất đường bột đường (glucide), chất béo (lipid) và chất đạm (protein) giúp tạo năng lượng cho mọi hoạt động của cơ thể.

Các yếu tố nguy cơ gây nguy hại gan

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ gây nguy hại đến gan như:
 
- Lạm dụng rượu, bia, thuốc lá
- Béo phì, đái tháo đường
- Thường xuyên tiêu thụ lượng muối và đường cao
- Sử dụng nhiều thuốc điều trị bệnh
- Tiêu thụ nhiều thực phẩm bị nhiễm độc
- Chế độ ăn nhiều dầu mỡ, uống nhiều nước ngọt
- Sử dụng chung kim tiêm
- Phơi nhiễm với máu hoặc dịch tiết từ người bệnh gan
- Quan hệ tình dục không an toàn
 
Các yếu tố độc hại này theo thời gian sẽ khiến tế bào Kupffer – đại thực bào thường trú ở gan bị kích thích quá mức và phóng thích ra các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β… làm tổn thương tế bào gan, khiến gan bị hủy hoại, suy yếu và gây ra các bệnh về gan.

Làm gì bảo vệ lá gan khỏe mạnh?

Với vai trò vô cùng phức tạp, gan đảm nhiệm những trọng trách không thể thay thế. Vậy liệu bạn đã biết cách bảo vệ lá gan của mình, dưới đây các chuyên gia sẽ chia sẻ các bí kíp giúp bảo vệ, chăm sóc lá gan luôn khỏe mạnh:

1. Chế độ ăn uống lành mạnh

Chế độ ăn uống lành mạnh cho gan cần đảm bảo đầy đủ và cân bằng 4 nhóm dưỡng chất chính là chất đạm (protein); chất béo (lipid); đường bột (glucid); vitamin và khoáng chất. 
 
Protein chủ yếu có nguồn gốc từ thực vật, tập trung vào thực phẩm thiên nhiên như các loại đỗ đậu, rau xanh. Bạn cũng cần tiêu thụ protein từ động vật nhưng hạn chế thịt đỏ. Đặc biệt, nên tăng cường ăn rau xanh, hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt chưa qua tinh chế là nguồn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất.
 
phương pháp bảo vệ gan
 
Chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học là cách bảo vệ lá gan khỏe mạnh
 
Bổ sung chất béo không bão hòa đơn từ quả bơ và các loại hạt, dầu cá hạt lanh và hạt bí. Bên cạnh đó, cần tránh chất béo trans-fat trong thức ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, đồ ăn chế biến sẵn…
 
Ngoài ra, bạn nên tránh các loại thực phẩm không còn tươi, chứa chất bảo quản, hóa chất, phẩm màu và các loại thức ăn hun khói, tái sống, thức ăn nhanh và các loại thức ăn có gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu…

2. Hạn chế rượu bia, từ bỏ thuốc lá

Khi rượu bia vào cơ thể, chỉ khoảng 10% lượng cồn được đào thải qua đường tiểu, mồ hôi và hơi thở, 90% còn lại sẽ đến thẳng gan. Tại đây, chất cồn từ bia rượu sẽ được tế bào gan xử lý và tiến hành quá trình khử độc. Tuy nhiên, khả năng của gan là có giới hạn, nếu thường xuyên dung nạp rượu bia chất cồn sẽ tích tụ ở gan, phá hoại tế bào gan gây sưng hay sẹo gan và nhanh chóng tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.
 
Chính phủ Hoa Kỳ khuyến cáo, mỗi người trưởng thành dung nạp không quá một đơn vị chất cồn mỗi ngày, trong đó một đơn vị = 25ml thức uống có cồn 40 độ, hoặc 50ml thức uống có cồn 20 độ (khoảng 1,4 ly bia rượu). Nếu vượt quá, tế bào gan hoạt động quá tải và chất cồn trong rượu chuyển hóa thành acetaldehyde – đây là chất rất độc không chỉ với gan mà còn cả với thần kinh, thị giác, dạ dày, đường tiêu hóa…
 
không rượu bia tốt cho gan
 
Hạn chế rượu bia là phương pháp bảo vệ gan được nhiều chuyên gia khuyến nghị
 
Khói thuốc lá chứa nicotin và hơn 3.800 loại hóa chất độc hại khác. Khi hút thuốc nồng độ nicotin và chất độc trong máu sẽ tăng cao, lúc này gan phải tăng cường hoạt động để đào thải chất độc và dễ bị tổn thương hơn. Theo nhiều nghiên cứu, chất N-Nitrosodiethylamine có trong thuốc lá là tác nhân gây ra các khối u ở gan và ung thư gan. Ngoài ra, thành phần asen trong khói thuốc cũng làm tăng cao nguy cơ mắc ung thư gan.

3. Sinh hoạt và nghỉ ngơi hợp lý

  • Tập luyện thể dục, thể thao đều đặn không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh, duy trì cân nặng ổn định mà còn giúp phòng chống bệnh gan nhiễm mỡ. Một số bộ môn luyện tập giúp hỗ trợ chức năng gan như đi bộ, đi xe đạp, bơi lội, tập tạ, yoga…
  • Stress thường xuyên cùng với rối loạn giấc ngủ hoặc nghỉ ngơi không hợp lý dẫn đến sự thiếu hụt máu ở gan, làm gián đoạn quá trình nuôi dưỡng tế bào gan và suy giảm chức năng gan. Do đó, để bảo vệ lá gan bạn nên cố gắng giải tỏa áp lực, căng thẳng trong công việc và cuộc sống bằng cách dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, đi du lịch, thực hiện các sở thích và đam mê của bản thân…
  • Ngủ đủ giấc để gan làm việc hiệu quả hơn. Gan làm việc tích cực từ 23h đến 1h sáng hôm sau, gan thực hiện thải độc, loại bỏ chất thải và độc tố ra khỏi cơ thể, chuyển hóa các chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể và tiết mật để giúp cơ thể tiêu hóa chất béo, cholesterol trong thức ăn. Do đó, thời gian lý tưởng để ngủ giúp cơ thể nghỉ ngơi và hỗ trợ gan làm việc hiệu quả là từ 22h đến 6h sáng hôm sau.

4. Không tùy tiện sử dụng thuốc

Một số loại thuốc gây hại cho gan như thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc điều trị tiểu đường, cao huyết áp, thuốc hạ mỡ máu, thuốc điều trị ung thư… Do đó, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho lá gan. Ngoài ra, những người bệnh gan cần đặc biệt chú ý cân nhắc kỹ khi sử dụng thuốc tránh thai, thuốc cảm cúm…
 
cách bảo vệ gan
 
Khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ để bảo vệ gan

5. Lưu ý khi sử dụng các loại thảo dược và thực phẩm chức năng giải độc gan

Trên thị trường có hàng ngàn các nhãn thuốc bổ gan khác nhau, tuy nhiên không phải sản phẩm nào cũng đảm bảo chất lượng, hiệu quả và tính an toàn. Một số loại thảo dược và thực phẩm chức năng giải độc gan có thể gây hại cho gan như cây cascara, chaparral, liên mộc, kava, ma hoàng… Do đó, khi quyết định sử dụng các loại thảo dược và thực phẩm chức năng giải độc gan cần cân nhắc các tiêu chí: sản phẩm được bác sĩ chuyên khoa khuyên dùng, có thành phần tinh chất thiên nhiên đã được kiểm chứng, sản phẩm được bán tại những đơn vị phân phối dược phẩm uy tín.

6. Tiêm vắc xin ngừa viêm gan

Viêm gan B là nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan, ung thư gan. Do đó, để bảo vệ gan mọi người cần tiêm phòng viêm gan B  đúng lịch và đủ số mũi tiêm theo khuyến cáo. Tùy vào mỗi độ tuổi mà số mũi tiêm vắc xin phòng viêm gan B cũng được khuyến cáo khác nhau.
 
tiêm ngừa phòng bệnh về gan
 
Bảo vệ lá gan khỏe mạnh bằng cách tiêm vắc xin viêm gan B đầy đủ
(Nguồn: Trung tâm tiêm chủng vắc xin dành cho trẻ em và người lớn VNVC)

7. Khám sức khỏe định kỳ

Các bác sĩ đưa ra lời khuyên, mỗi người nên kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng 1 lần nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời các vấn đề về sức khỏe, nhất là bệnh gan mật. Đặc biệt, nếu không may mắc các bệnh về gan, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo phác đồ của bác sĩ, không tự ý dừng thuốc, đổi thuốc, giảm hay tăng liều lượng, điều này chỉ khiến bệnh trở nên trầm trọng và gây khó khăn cho quá trình điều trị về sau.
 

Gửi nhận xét của bạn

Lưu ý: không hỗ trợ HTML!
Vai trò chức năng của men gan
Gan có rất nhiều loại men (enzyme) khác nhau để xúc tác các phản ứng chuyển hóa. Khi xét nghiệm máu, chỉ số men gan khá quan trọng vì phản ánh được nguy cơ và mức độ tổn thương viêm, hoại tử...
Chi tiết
Vì sao phải tầm soát ung thư gan?
Việt Nam có tỷ lệ mắc ung thư gan cao nhất thế giới, mỗi năm có hơn 10.000 ca bệnh mới với tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, ung thư gan ở giai đoạn đầu rất khó phát hiện, phần lớn những ca bệnh...
Chi tiết
Phục hồi chức năng gan bằng cách nào dễ dàng mà hiệu quả?
Lạm dụng rượu bia, thuốc lá; môi trường ô nhiễm; sử dụng thực phẩm không an toàn; thói quen ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học; chất tồn dư của quá trình chuyển hóa thuốc... là tác nhân khiến...
Chi tiết
6 Dấu hiệu gan nhiễm độc cần biết sớm
Gan nhiễm độc và tổn thương lâu ngày không có giải pháp khắc phục sẽ tiến triển thành nhiều bệnh lý về gan nguy hiểm như viêm gan, xơ gan, ung thư gan… Do đó, nhận biết dấu hiệu, triệu chứng...
Chi tiết
Làm gì để có một lá gan khỏe mạnh?
Gan được ví như “nhà máy vạn năng” trong cơ thể. Đảm nhận hơn 500 vai trò khác nhau và vì nằm ở cửa ngõ thường xuyên “đón nhận” các yếu tố độc hại từ hóa chất, ô nhiễm môi...
Chi tiết


popup hewel