Men gan cao - Những điều có thể bạn chưa biết

16/03/2020

Men gan cao biểu thị những bất thường của sức khoẻ gan và mức độ tổn thương ở gan. Hiểu biết về men gan cùng các biện pháp kiểm soát giúp người bệnh hạn chế được nguy cơ đối mặt với những vấn đề nguy hiểm liên quan đến bệnh lý gan.

Các loại men gan quan trọng trong cơ thể

men gan binh thuong
 
Men gan bình thường là các enzym nằm trong tế bào gan
 
Ở trạng thái bình thường, men gan là các enzym nằm trong tế bào gan và một ít nhỏ trong tế bào cơ. Những enzym này có vai trò xúc tác các phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Chúng là một phần của quá trình trao đổi chất ở gan, có trách nhiệm chuyển hóa các axit amin từ phân tử này sang phân tử khác. Nhưng khi có bất kỳ tổn thương nào xảy ra ở gan, những enzym này bị phóng thích vào máu, gây nên tình trạng men gan cao. Các men gan có vai trò quan trọng bao gồm:
 
Alanine aminotransferase (ALT): 
 
ALT được tìm thấy phần lớn ở trong tế bào gan,  men gan  này được giải phóng vào máu khi có các tổn thương gan xảy ra hoặc do các tế bào chết đi. Vì vậy khi thực hiện xét nghiệm xác định chỉ số men gan bình thường, men gan cao hay men gan thấp, chỉ số ALT sẽ cho kết quả cụ thể về tình trạng gan.
 
Aspartate aminotransferase (AST): 
 
Ngoài là enzym được tìm thấy trong gan, AST còn có thể tồn tại ở các mô khác như tim, thận, cơ bắp,... với một số lượng nhỏ. Khi men AST tăng ngoài việc biểu thị men gan cao nó còn có thể cảnh báo một số vấn đề liên quan đến các vị trí khác như tim hay thận. Do đó để xác định men gan cao ngoài xét nghiệm chỉ số AST, bác sĩ còn phải kết hợp với các chỉ số khác.
 
Gamma-glutamyl transpeptidase (GGT): 
 
Là loại enzym có trong gan, túi mật, tuyến thận, lá lách,... GGT có vai trò vận chuyển các phân tử, chuyển hóa thuốc và chất độc hại. Giống với các men gan khác GGT sẽ tăng theo mức độ tổn thương gan. Các bác sĩ thường xét nghiệm chỉ số GGT cùng với các chỉ số men gan khác để xác định tình trạng của gan nhất là ở người lạm dụng thuốc và nghiện bia rượu.

Chỉ số men gan bình thường và bất thường

Chỉ số men gan bình thường hay bất thường được phát hiện qua xét nghiệm máu. Xét nghiệm sẽ cho thấy được các bất thường như viêm, tổn thương xảy ra với gan. Men gan bình thường hay không sẽ được phát hiện qua các chỉ số ALT, AST, GGT, đây là những chỉ số thường xuyên được dùng trong xét nghiệm máu liên quan đến gan. Theo đó:
 
  • Chỉ số men gan bình thường của ALT dao động trong khoảng dưới 40 UI/L ở nam giới và dưới 37 UI/L ở nữ giới. 
  • Chỉ số AST cũng gần tương đương với chỉ số ALT, khi xét nghiệm thấy AST nằm trong phạm vi dưới 40 UI/L ở nam và dưới 32 UI/L ở nữ là men gan bình thường
  • Chỉ số men gan GGT bình thường ở nam giới là 11 - 50 UI/L còn ở nữ giới là 7 - 32 UI/L.
Nồng độ men gan cao là lời cảnh báo về việc gan đang gặp phải một tổn thương nào đó, dù nó không cho biết chính xác nguyên nhân của tình trạng trên. Song chỉ số từng loại men gan cũng phản ánh phần nào vấn đề mà người bệnh gặp phải. Ví dụ như:
 
  • Chỉ số ALT có thể bị gây ra do: Viêm gan mạn tính, xơ gan, tắc nghẽn ống mật ung thư gan... 
  • Chỉ số AST gan có thể do viêm gan siêu vi cấp, tắc nghẽn lưu lượng máu đến gan, gan nhiễm độc, bệnh tim mạch, chấn thương cơ, viêm tụy... 
  • Chỉ số GGT cao là dấu hiệu của tổn thương gan do bia rượu, nhiễm độc gan, lạm dụng thuốc,... 
Thông thường nếu xét nghiệm cho kết quả men gan cao, bệnh nhân sẽ được yêu cầu thực hiện các xét nghiệm khác để tìm ra vấn đề cụ thể. 

Cách kiểm soát men gan

Men gan cao thường là dấu hiệu tạm thời. Nồng độ men gan có thể nhanh chóng trở lại bình thường nếu người bệnh tuân thủ đúng các biện pháp kiểm soát. Tuy nhiên nếu nguồn gốc của men gan cao là do các bệnh lý về gan nguy hiểm như viêm, tổn thương, xơ hóa,... người bệnh cần được điều trị chuyên sâu theo đúng phác đồ.

Chế độ dinh dưỡng duy trì chỉ số men gan bình thường

Đối với trường hợp men gan tăng nhẹ, người bệnh có thể cải thiện bằng cách thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt, cũng như dựa vào nguồn thực phẩm, chế độ dinh dưỡng để giúp men gan thấp xuống.
 
Nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, một số loại thực phẩm, thức uống có thể cải thiện phần nào tình trạng men gan cao, trả lại chỉ số men gan bình thường. Theo đó các nghiên cứu tại Hàn Quốc, Nhật Bản và Italia, cho thấy việc dung nạp cà phê vào cơ thể có liên quan đến việc làm giảm nồng độ AST, ALT, GGT và ALP. 
 
thuc pham tot cho men gan
 
Cà phê, thực phẩm giàu folate (acid folic/vitamin B9) có tác dụng duy trì 
chỉ số men gan bình thường
 
Cùng với cà phê, các loại thực phẩm giàu folate (vitamin B9) cũng được cho là có tác dụng giúp men gan thấp xuống. Một nghiên cứu về ảnh hưởng của acid folic đến nồng độ ALT ở bệnh nhân tăng huyết áp, được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng lâm sàng châu  u cho thấy, việc bổ sung các thực phẩm có chứa acid folic thực sự có khả năng làm giảm nồng độ ALT huyết thanh ở người trưởng thành. Một số loại thực phẩm chứa nhiều folate có thể kể đến như: Trái cây có múi, cây họ đậu, rau mầm, rau xanh, măng tây, ngũ cốc, bơ, chuối,...

Giảm tổn thương, chống độc, giải độc bảo vệ gan từ bên trong

Giảm tổn thương cho gan cũng là một biện pháp giúp duy trì chỉ số men gan bình thường. Khi tế bào gan bị tổn thương, viêm, men gan sẽ được giải phóng và xâm nhập vào máu khi nồng độ men gan trong máu tăng lên. Do đó, để hạn chế men gan tăng cách hiệu quả nhất chính là phòng ngừa tổn thương gan ngay từ ban đầu. Để làm được điều này trước tiên cần tránh xa các tác nhân gây cho gan như: Bia rượu, đồ uống có cồn, hóa chất, các loại thức ăn chứa nhiều chất béo dầu mỡ, nhiều muối, nước ngọt có gas và chất làm ngọt nhân tạo. 
 
bia ruou tang men gan
 
Kiêng cữ bia rượu và bổ sung các dưỡng chất thiết yếu từ thiên nhiên là cách giúp hạn chế tổn thương, hạ men gan, bảo vệ gan khỏe mạnh
 
Song song đó, cần tăng sức đề kháng và giảm tổn thương cho gan bằng các tinh chất thiên nhiên như Wasabia, S.Marianum. Các nghiên cứu được công bố bởi Đại học Pavia - Italia và Tạp chí Tế bào học lâm sàng cho thấy S. Marianum giúp cải thiện tình trạng viêm tổn thương gan, xơ gan giảm nồng độ men gan và bilirubin trong máu hiệu quả. 
 
Đồng thời, các nghiên cứu của Đại học Tsukuba và Tạp chí Journal of Biological Chemistry về công dụng của Wasabia cho thấy tinh chất này có khả năng chống độc cho gan vượt trội, giúp kiểm soát hiệu quả tế bào Kupffer và bảo vệ gan từ gốc. Sự kết hợp của hai tinh chất trên là giải pháp toàn diện chống độc cho gan từ bên ngoài và bảo vệ, giải độc gan từ bên trong, ngăn ngừa, cải thiện men gan tăng cũng như đề phòng các bệnh lý nguy hiểm khác về gan.
 
Nguyên Tường
 
Đăng ký bản tin

Bị ngứa khắp người không rõ nguyên nhân là bệnh gì?
Thỉnh thoảng chúng ta bị lâm vào tình trạng ngứa ngáy khắp người nhưng không rõ nguyên nhân cụ thể. Điều này có thể khiến chúng ta cảm thấy hoang mang lo lắng. Vậy nguyên nhân sâu xa nào gây nên...
Chi tiết
Đầy bụng khó tiêu: Nguyên nhân và cách điều trị
Đầy bụng khó tiêu là triệu chứng rối loạn đường tiêu hóa thường gặp, gây cảm giác khó chịu cho chúng ta. Nếu tình trạng đầy bụng khó tiêu không được cải thiện, lâu dần sẽ gây cản...
Chi tiết
Tác hại của rượu bia như thế nào?
Rượu bia được nhiều người xem là “người bạn” giải tỏa nỗi buồn và giúp kết nối các mối quan hệ xã hội. Thế nhưng, cũng chính rượu bia lại là kẻ thù gây hại cho toàn cơ thể, đặc...
Chi tiết
Giật mình với những tác hại của thực phẩm bẩn
Chưa bao giờ cụm từ “thực phẩm bẩn” được đề cập nhiều như hiện nay. Hàng ngày báo đài vẫn không ngừng đưa tin nguồn thực phẩm bẩn chỗ nọ, chỗ kia được phát...
Chi tiết
Dị ứng da - nguyên nhân triệu chứng và cách điều tri
Dị ứng da là bệnh ngoài da thường gặp nhất, có thể xảy ra với bất cứ ai, bất kỳ lứa tuổi nào. Theo thống kê, trên thế giới có đến 6% dân số mắc phải căn bệnh này....
Chi tiết


HEWEL - Tăng cường giải độc,
chống độc, bảo vệ gan